Kwa Mujibu wa Shirika la Habari la Kimataifa la Ahlul-Bayt (as) –ABNA– Licha ya kwamba hivi karibuni kumekuwa na mazungumzo mengi kuhusu wazo la kukabidhi maeneo ya miinuko ya Ali al-Taher kwa Jeshi la Lebanon, ili kuzuia kuongezeka kwa mvutano unaokaribia ambao unaweza kufungua njia ya vita kubwa, lakini kwa mujibu wa taarifa za watu wanaohusika katika mashauriano hayo, “Joseph Aoun”, Rais wa Lebanon, alikuwa amewasilisha pendekezo hilo hilo kwa Hizbullah takriban mwezi mmoja uliopita. Pendekezo lake lilihusisha kuondolewa kwa vikosi katika eneo hilo na kupelekwa kwa Jeshi la Lebanon, kwa hoja kwamba hatua hiyo ingeiondolea utawala wa Kizayuni kisingizio na kuzuia kuendelea kwa operesheni zake za kijeshi.
Kwa mujibu wa ripoti ya gazeti la Lebanon la “Al-Akhbar”, wakati huo Hizbullah ilimjulisha Aoun kwamba inapinga kabisa pendekezo hilo. Kwa sababu kwa mtazamo wa Muqawama, suala si tu hatima ya eneo moja la kijeshi, bali linahusu mfumo ambao unatarajiwa kuimarishwa katika eneo lote la Lebanon.
Ali al-Taher; Zaidi ya Eneo la Kijeshi
Katika siku za hivi karibuni, pendekezo hilo limewasilishwa kwa uwazi zaidi, huku shinikizo la kijeshi la utawala wa Kizayuni likiongezeka kwa wakati mmoja. Shirika la Utangazaji la utawala wa Kizayuni, likimnukuu afisa wa Marekani, liliripoti kwamba kusitishwa kwa mapigano kusini mwa Lebanon kumehusishwa na kuondoka kwa Hizbullah katika maeneo ya miinuko ya Ali al-Taher na kukabidhi eneo hilo kwa Jeshi la Lebanon. Kwa hivyo, inaonekana kwamba Washington kwa vitendo imekubali sharti la utawala wa Kizayuni.
Katika wiki za hivi karibuni, imeonekana juhudi za pamoja za Marekani na utawala wa Kizayuni za kuunda mfumo maalumu. Kwa namna hii, utawala wa Kizayuni unaainisha eneo unalotaka liondolewe, Wamarekani wanaweka shinikizo kwa Serikali ya Lebanon, na kisha Jeshi la Lebanon linaombwa kuchukua eneo hilo chini ya tishio la kuendelea kwa mashambulizi ya anga au kusonga mbele kwa vikosi vya ardhini.
Hii ni hali ambayo utawala wa Kizayuni katika kipindi cha miezi 15 kati ya vita vya miaka ya 2024 na 2026 kusini mwa Lebanon pia ulijaribu kuimarisha mfumo kama huo. Wakati huo, utawala wa Kizayuni ulidai kukaguliwa kwa nyumba na mali binafsi kusini mwa Lebanon na, iwapo madai yake yangekataliwa, ulitishia kulipua jengo hilo na kulibomoa juu ya wakazi wake.
Kuzingirwa kwa Moto na Vita vya Masimulizi
Wakati huo huo, utawala wa Kizayuni unaendelea kuizingira eneo la Ali al-Taher kwa mashambulizi makubwa na endelevu ya moto, na kwa upande wa kiintelijensia pia umelizingira eneo lote.
Sambamba na hilo, masimulizi yanaenezwa kuhusu kuwepo kwa miundombinu ya chini ya ardhi, vikosi vya Muqawama vilivyozingirwa na akiba ya kutosha ya vifaa kwa wiki kadhaa. Wakati mwingine inasemekana kuwa akiba hiyo inakaribia kwisha, na katika masimulizi mengine inadaiwa kwamba akiba hiyo tayari imekwisha kabisa.
Masimulizi haya yana umuhimu wa kiutendaji na kisiasa. Kwa upande mmoja, yanatumika kama sababu ya kuhalalisha kuendelea kwa mashambulizi ya anga, na kwa upande mwingine, kukabidhi kilima hicho kunaonyeshwa kama suluhisho la kibinadamu au makubaliano ya kulinda heshima. Wakati lengo halisi ni kupata eneo hilo bila kulipa gharama ya kulivamia na kuliteka.
Mapigano ya hivi karibuni, hususan kulengwa kwa vikosi vya uhandisi vya utawala wa Kizayuni vilivyokuwa vikifanya kazi katika eneo hilo na kusababisha hasara kwao, yameonyesha kwamba kuliteka kikamilifu eneo hili la miinuko si operesheni isiyo na gharama. Hii ni kinyume na taswira ambayo utawala wa Kizayuni unajaribu kuijenga.
Mantiki ya Hizbullah: Kujiondoa Bila Dhamana Si Suluhisho
Kwa upande mwingine, msimamo wa Hizbullah umejengwa juu ya mfumo tofauti kabisa. Ikiwa kilima hiki kitaanguka, kwa mtazamo wa Hizbullah jambo hilo linapaswa kutokea baada ya mapambano na Muqawama, lakini si kwa njia ya kujisalimisha.
Kujiondoa kwa hiari katika mazingira ambayo hakuna dhamana yenye nguvu ya kisheria, si tu hakutaiondolea utawala wa Kizayuni kisingizio, bali kutaimarisha ufanisi wa tishio la utawala huo na kuuhamasisha kurudia hatua kama hizo.
Aidha, kuingia kwa Jeshi la Lebanon katika eneo hili hakuhakikishi yenyewe kwamba utawala wa Kizayuni utaacha kulishambulia kwa mabomu, kuliteka au kudai kulikagua.
Tajriba baada ya makubaliano ya kwanza ya kusitisha mapigano mnamo Novemba 2024 pia imetoa ushahidi wa kutosha kwamba utawala wa Kizayuni hauoni uwepo wa Jeshi la Lebanon kama kizuizi cha uhuru wake wa kuchukua hatua.
Maswali Yasiyojibiwa kwa Serikali ya Lebanon
Hata mamlaka ya Lebanon chini ya uongozi wa Aoun haina majibu ya kushawishi kwa mfululizo wa maswali muhimu.
Ikiwa Hizbullah itaondoka katika eneo hilo na Jeshi la Lebanon likaanza kuwepo humo, lakini baadaye utawala wa Kizayuni ukadai kwamba vifaa fulani havijaharibiwa, silaha zimefichwa katika eneo hilo au vikosi vya Muqawama vimerudi tena huko, nini kitatokea?
Nani atahakikisha kwamba Jeshi la utawala wa Kizayuni halitaingia katika eneo hilo kwa ajili ya kulikagua na kuhakikisha hali yake, au kulipiga mabomu kwa kisingizio cha kuondoa tishio linalodaiwa kuwepo?
Aidha, Washington haitoi dhamana yoyote zaidi ya ahadi za kisiasa. Ahadi ambazo matukio yameonyesha kwamba kila Tel Aviv inapoongeza kiwango cha madai yake, kuna uwezekano wa kujiondoa katika ahadi hizo.
Jambo la hatari zaidi ni kwamba Jeshi la Lebanon linaweza bila kukusudia kujikuta katika nafasi ya kukabidhi maeneo ya Muqawama kwa kuzingatia orodha zinazotolewa na utawala wa Kizayuni, huku utawala huo ukikataa kujiondoa kikamilifu na kuhifadhi uhuru wake wa kuchukua hatua katika eneo lolote na wakati wowote.
Wasiwasi Mkuu; Kuunda Mfano Mpya
Tatizo kuu hapa linakwenda zaidi ya mustakabali wa eneo lenyewe la Ali al-Taher.
Kukubali pendekezo hili kunamaanisha kutambua haki ya utawala wa Kizayuni ya kuainisha maeneo ya kijeshi na kiusalama ndani ya Lebanon ambayo unataka yaondolewe, na kisha kulazimisha kukabidhiwa kwa Jeshi la Lebanon chini ya shinikizo la kijeshi.
Iwapo mfumo huu utafanikiwa mara moja, hakutakuwa tena na kitu cha kuzuia kurudiwa kwake katika maeneo mengine ambayo utawala wa Kizayuni unatamani sana, yakiwemo vituo vya Muqawama katika Iqlim al-Tuffah na Bekaa Magharibi, au miinuko na milima ya Safi, Al-Rafee na Al-Rayhan, pamoja na eneo lolote jingine kusini mwa Lebanon, Bekaa na Hermel.
Harakati za kijeshi za utawala wa Kizayuni kwa ujumla zinaonyesha kwamba lengo si kushughulikia tu tishio linalodaiwa kuwa la eneo katika Ali al-Taher, bali ni kuunda njia ya kiutendaji kuelekea Nabatieh, Iqlim al-Tuffah na Jabal al-Rayhan.
Kwa Nini Eneo la Kijiografia la Ali al-Taher ni Muhimu?
Historia hii, ikiwa itatimia, pia itakuwa na umuhimu mkubwa kwa upande mwingine. Kwa sababu maeneo ya miinuko ya Ali al-Taher yako kaskazini mwa Mto Litani. Kwa hiyo, eneo hili liko nje ya mipaka ya kijiografia iliyowekwa katika Azimio la 1701 la Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa.
Kwa sababu hiyo, mapambano kuhusu Ali al-Taher hayawezi kutenganishwa na juhudi pana zaidi za utawala wa Kizayuni za kubadilisha mipaka ya kiutendaji ya azimio la kimataifa, ikiwa si kusema kwamba lengo ni kubadilisha au kulifuta azimio lenyewe.
Badala ya mamlaka ya azimio hilo kubaki katika eneo la kusini mwa Mto Litani pekee na kwa uwepo wa vikosi vya kimataifa, mamlaka hayo yanaenezwa hatua kwa hatua hadi kaskazini mwa mto huo, huku nafasi ya UNIFIL ikiwekwa pembeni.
Mzozo Kuhusu Nani Anaamua
Inaonekana Hizbullah inataka kuweka wazi kwamba haina tatizo na Jeshi la Lebanon kupelekwa katika maeneo yote ya Lebanon. Harakati hiyo hapo awali pia ilikabidhi maeneo na vituo kadhaa kusini mwa Mto Litani kwa Jeshi la Lebanon katika mfumo wa makubaliano yaliyofikiwa.
Lakini suala la leo linaonekana kuwa tofauti. Mzozo unahusu ni upande gani unaoamua muda, malengo na mipaka ya uwepo wa Jeshi la Lebanon.
Je, uwepo huo unafanyika katika mfumo wa mkakati wa ulinzi na uamuzi wa ndani wa Lebanon, au kwa kujibu kauli ya mwisho ya Kizayuni ambayo Marekani inaiwasilisha?
Je, Jeshi la Lebanon litaingia katika eneo ambalo Hizbullah imeliondoa katika mfumo wa makubaliano ya kina, makubaliano ambayo yanahakikisha kuondoka kwa utawala wa Kizayuni na kusitishwa kwa mashambulizi yake?
Au Muqawama utachukua hatua moja ya kurudi nyuma, huku utawala wa Kizayuni ukiendelea kuwa mkaaji wa eneo hilo na ukiwa tayari kuwasilisha orodha mpya ya malengo?
Kutoka Ali al-Taher Hadi Safi na Hermel
Kwa hiyo, Hizbullah inaamini kwamba kukabidhi maeneo ya miinuko ya Ali al-Taher hakufungi uwanja mmoja wa mapambano, bali kutafungua nyanja nyingi zaidi za mapambano.
Hatua hii si lazima ilinde eneo hili dhidi ya uvamizi, bali itaondoa gharama ya kulidhibiti na kuliteka kutoka kwa utawala wa Kizayuni na kuupa mfumo ambao unaweza kutumika katika maeneo mengine.
Kutegemea dhana kwamba Tel Aviv itatosheka na miinuko hii pekee kunapuuza asili ya mkakati wa utawala wa Kizayuni; mkakati unaotegemea kupanua madai baada ya kila dai la awali kutimizwa bila kutoa masharti ya upande mwingine.
Kile kinachoanza leo na Ali al-Taher kinaweza kesho kuhamia Safi na Al-Rafee, na kisha kwenda Bekaa na Hermel. Kwa kisingizio kilekile ambacho ni jina tu linalobadilika lakini maudhui yake yanabaki yale yale: kwamba mahali fulani kuna tishio, Walebanoni wanapaswa kuliondoa, vinginevyo utawala wa Kizayuni wenyewe utafanya hivyo.
Maoni yako