Gaza Katika Kukaribia Kuanguka kwa Kibinadamu; Mazingirawa, Uhaba wa Maji na Dawa

Kwa mujibu wa ripoti ya shirika la habari la Mehr kwa kunukuu tovuti ya Kipalestina ya Al-Resala.net, mgogoro hauzuiliwi tena kwa uhaba wa chakula au dawa tu, bali umejikita pia katika maji, umeme, huduma za matibabu na usimamizi wa miji, na kukabili zaidi ya watu milioni mbili na hali isiyo na kifani kwa upande wa ugumu wa maisha.

Kulingana na ripoti hii, kiini cha janga hili, mgogoro wa maji unazidi kuwa mbaya kila siku, huku vikwazo vya kuingiza mafuta, misaada ya kibinadamu na bidhaa za msingi vikiendelea.
Sambamba na kupanda kwa bei za baadhi ya bidhaa kutokana na uhaba na vikwazo, taasisi za serikali zinajaribu kudumisha angalau utulivu wa kijamii kwa kusimamia soko na kuzuia kuficha bidhaa. Hata hivyo, kuendelea kwa vikwazo vya kuingiza misaada na mgao wa bidhaa kumesababisha mgogoro wa dawa na vifaa tiba kuwa bado changamoto kubwa zaidi.

Mgogoro Mkali wa Maji
Manispaa ya Gaza imetangaza kuwa mji huu kwa takriban wiki mbili zilizopita umekabiliwa na mgogoro usio na kifani katika usambazaji wa maji. Hali hii imetokea baada ya kuharibika kwa mfereji wa maji wa "Mikrot" wa Israel kufuatia operesheni za kijeshi katika eneo la mashariki linaloitwa "Eneo la Sufuri" (Zone Zero).
Kwa mujibu wa Husni Muhanna, msemaji wa manispaa, mgogoro huu umeingia wiki ya nne na zaidi ya asilimia 85 ya eneo la mji umekaribia kunyimwa maji kabisa.
Manispaa wakati wa vita ilitegemea mfereji wa "Mikrot" kama chanzo kikuu cha maji, kwa sababu visima 72 viliharibiwa, kituo pekee cha kuchuja maji cha "Al-Sudani" kimezima, na visima vya "Bir al-Naja" na "Al-Safa" vimeharibiwa tena.
Mahitaji ya kila siku ya maji ya mji wa Gaza ni kama mita za ujazo 100,000, wakati katika hali nzuri zaidi ni mita za ujazo 12,000 tu zinazopatikana; yaani upungufu wa zaidi ya asilimia 75. Matokeo yake, sehemu ya maji ya kila mtu katika maeneo mengi haifikii hata lita tano kwa siku; idadi ambayo iko chini kabisa ya kiwango cha chini cha kibinadamu.
Makadirio ya Umoja wa Mataifa yanaonyesha kuwa karibu watu milioni moja na laki nne kati ya jumla ya watu milioni mbili na laki moja wakaazi wa Gaza wanaishi katika karibu kambi elfu moja za wakimbizi; bila maji ya bomba na umeme, hali ambayo pamoja na msongamano wa watu na joto huongeza hatari za kiafya maradufu.

Mafuta, Msukumo Uliozuiwa
Gaza, mgogoro wa maji umeunganishwa na mgogoro wa mafuta.
Manispaa haziwezi kuzindua visima na vituo vya maji taka kwa utaratibu kutokana na uhaba wa mafuta. Licha ya kuingia kwa kiasi kidogo cha mafuta, kiasi hiki hakikidhi mahitaji ya uendeshaji na hali hii imesababisha usumbufu wa mara kwa mara katika kusukuma maji na mkusanyiko wa maji taka katika baadhi ya maeneo.
Mamlaka za mitaa zinaonya kuwa mgao wa mafuta umeathiri moja kwa moja sekta muhimu, kutoka hospitali hadi huduma za usafi wa mazingira ya miji, na kuzidisha mgogoro wa kiafya na kimazingira.

Soko na Maisha
Katika uwanja wa kiuchumi, bei za baadhi ya bidhaa za msingi zimeongezeka kwa kiasi kikubwa kutokana na upungufu wa usambazaji na kuongezeka kwa gharama za usafirishaji na uratibu. Ingawa katika wiki za hivi karibuni upatikanaji wa baadhi ya bidhaa umeboreshwa kwa kiasi, mabadiliko ya bei bado ni sifa kuu ya soko katika hali ya mazingirawa.
Kwa upande mwingine, Wizara ya Uchumi na taasisi za serikali zimejaribu kudhibiti soko na kukabiliana na kuficha bidhaa na unyanyasaji kwa kuongeza ukaguzi. Hatua pia zimechukuliwa dhidi ya baadhi ya wakiukaji ili kuwalinda watumiaji na kuhakikisha usambazaji wa haki.
Kwa kuzingatia kupungua kwa uwezo wa kununua na kuongezeka kwa umaskini, ambao umeifanya sehemu kubwa ya wakazi kutegemea misaada ya kibinadamu au mapato yasiyo ya kawaida, udhibiti wa soko umekuwa moja ya vipaumbele vikuu.
Mgogoro wa Dawa
Uhaba wa dawa na vifaa tiba ni moja ya vipengele nyeti na hatari zaidi vya mgogoro. Hospitali zinakabiliwa na uhaba mkubwa wa dawa za msingi, ikiwa ni pamoja na dawa za magonjwa sugu, viuavijasumu (antibiotics) na vifaa vya upasuaji na wagonjwa mahututi.
Mamlaka za afya zimeonya kuwa kuendelea kwa vikwazo vya kuingiza vifaa tiba kunatishia maisha ya maelfu ya wagonjwa, hasa wale walio na saratani, magonjwa ya figo na moyo. Uhaba wa mafuta pia umepunguza uwezo wa uendeshaji wa hospitali na kuweka mfumo wa afya katika hatihati ya kuanguka.