Shirika la Habari la Kimataifa la Ahlul-Bayt (as) -ABNA-; Katika dunia iliyo na tamaduni na imani nyingi, baadhi ya dhana ni za kina sana na zenye mizizi ya kudumu kiasi kwamba zinaweza kuangaliwa kama “urithi wa maadili wa binadamu wote”. “Haya” na “heshima” ni baadhi ya thamani hizo za kimataifa na za kidini.
Ingawa dhana hizi zinaweza kuonekana tofauti katika baadhi ya tamaduni au matukio maalum, kwa asili na kiini chao, zinasisitiza ukweli mmoja: “udhibiti wa tamaa, kuhifadhi mipaka ya kibinafsi, na kuheshimu heshima ya binadamu”.
Kuchunguza nafasi ya dhana hizi katika dini mbalimbali na tamaduni za kale siyo tu kunaonyesha uhalisia wake wa kimataifa, bali pia kunasisitiza umuhimu wa kusoma upya na kurekebisha dhana hizi katika dunia yenye vurugu leo. Katika muktadha huu, maktab ya Ahlul-Bayt (a.s) inatoa tafsiri ya kina na yenye uwiano, ikiwatambulisha haya na heshima kama mbawa mbili zinazomuwezesha binadamu kupaa kuelekea ukamilifu.
Katika dini za Ibrahimi:
-
Haya na heshima vina nafasi ya msingi.
-
Katika Uyahudi, dhana kama “Tzniut” (usafi wa tabia), hasa kwa wanawake, zimetiliwa mkazo mkubwa katika sheria za Kihakhamani. Kufuata hijabu na kuzingatia macho ni dalili za kufuata agano la Mungu.
-
Katika Ukristo, Biblia inasisitiza kujizuia tamaa na kudumisha mwili safi kama hekalu la Roho Mtakatifu. Mtume Paulo katika barua yake kwa Wakorintho anasema:
“Je, mwili wenu ni sehemu za Kristo? Je, nitachukua sehemu za Kristo na kuzifanya sehemu za prostitut?” Hakika hapana!-
Hii inaonyesha utakatifu wa mwili na umuhimu wa kudumisha heshima katika dini hii.
-
-
Katika Uislamu, dhana hizi hufikia kilele chake. Mtume Muhammad (s.a.w) anasema:
“Haya ni sehemu ya imani” (الحیا من الإيمان). -
Katika Maktab ya Shia, maimamu (a.s) hufafanua haya sio kama jambo hasi au la kuzuia, bali kama “mapambo ya binadamu” na sababu ya kuhifadhi heshima yake. Imam Shadiq (a.s) alisema:
“Hakuna kitu kinachopendeza zaidi kwa Mwenyezi Mungu kuliko haya”.
Katika tamaduni zisizo za Ibrahimi na ustaarabu wa kale:
-
Haya na heshima vina mizizi katika asili ya binadamu.
-
Katika Ubuddha, dhana ya “Sila” au maadili, sehemu ya mchakato wa Ncha Nane, inasisitiza kudhibiti tamaa na kuepuka maovu ya ngono.
-
Katika Zoroastrianism, dhana ya usafi na kuepuka uchafu wa akili na matendo inazingatiwa sana.
-
Hata katika Ugiriki wa Kale, wanahisabati kama Plato na Aristotle walielezea “ukweli wa kujidhibiti (Sofrosyne)” kama wema kuu na ishara ya busara.
-
Ulinganifu huu katika tamaduni zinazojitokeza kama haziendani unaonyesha wazi asili ya binadamu na ulimwengu wa thamani za haya na heshima. Dini na mafundisho haya yameelekeza na kuthibitisha sauti ya asili ya binadamu kupitia mafundisho yao.
Kutoka kwa mtazamo wa kulinganisha na maktab ya Ahlul-Bayt (a.s), hoja kuu ni:
-
Haya sio vizuizi vya hatua, bali ni kiashiria cha mwelekeo sahihi. Imam Ali (a.s) anasema:
“Yeye anayehaya, hutatua mambo mengi mabaya.” -
Heshima si tu kuhusu mambo ya ngono, bali ni “heshima ya ndani”—kudhibiti tamaa za nafsi katika nyanja zote za maisha, kuanzia kula, kuzungumza, hadi mali na utajiri.
-
Muhimu zaidi, katika mtazamo wa Shia, haya na heshima ni kwa ajili ya kuhifadhi heshima ya binadamu, sio kumdhalilisha. Hii ni tofauti na baadhi ya tafsiri kali au makali ya baadhi ya tamaduni ambazo zinaweza kuelewa haya kama kutengwa au kudhalilisha wanawake.
-
Mafundisho ya Ahlul-Bayt (a.s) yameweka ufafanuzi wa uwiano na wa kiakili, kulinda thamani hizi za kimataifa kutokana na mabadiliko, na kuzipeleka kama njia ya ukuaji wa mtu binafsi na jamii.
Marejeo ya vyanzo:
-
Tanakh (Agano la Kale), Kitabu cha Mambo ya Kumbuka, Sura 22, aya 5 na 13–21.
-
Biblia, Barua ya Kwanza ya Paulo kwa Wakorintho, Sura 6, Aya 15.
-
Sheikh Kulayni, Al-Kafi, Juzuu 2, Kitabu cha Imani na Kufuru, Sura ya Haya, Hadithi 1.
-
Sheikh Saduq, Al-Khisal, Sura ya Mmoja, Hadithi 83.
-
Tamimi Amadi, Ghurur al-Hikam wa Durar al-Kalim, Hikma 3451.
-
Allama Majlisi, Bihar al-Anwar, Juzuu 68, Sura ya Haya, Hadithi Nyingi.
Your Comment