Kwa mujibu wa Shirika la Habari la Kimataifa Ahlul-Bayt (a.s) -ABNA- Mahakama Kuu ya eneo la Tigray, kaskazini mwa Ethiopia, imetoa hukumu kwa manufaa ya wanafunzi Waislamu wa mji wa Axum na kuwaruhusu kuendelea na masomo wakiwa na hijabu. Hatua hii ilichukuliwa baada ya mwezi Novemba uliopita, takriban wanafunzi wa kike 250 kuzuiwa kuingia shuleni na kufanya mitihani kwa sababu ya kukataa kuvua hijabu.
Marufuku na maandamano
Baada ya marufuku hiyo, polisi walipelekwa mbele ya baadhi ya shule za Axum, baadhi ya wanafunzi wakakamatwa huku wengine wakizuiwa kuingia shuleni. Hatua hizi zilisababisha maandamano makubwa mjini Mekelle, makao makuu ya Tigray, ambapo wananchi walipinga ukiukaji wa uhuru wa imani.
Profesa Adam Kamel, msemaji wa Baraza Kuu la Shirikisho la Masuala ya Kiislamu Ethiopia, aliambia Al Jazeera Net kwamba maandamano hayo yalikuwa majibu ya wananchi waliopinga jitihada za kuwapoka baadhi ya haki. Aliongeza kuwa kilichotokea Axum kilitokana na maamuzi binafsi ya baadhi ya viongozi, na kesi hiyo iliwasilishwa kisheria.
Amri ya Mahakama kuhusu kurejea shuleni
Mnamo Januari 14, 2025, Mahakama ya Wilaya ya Axum ilitoa hukumu ya kusimamisha marufuku ya hijabu shuleni, ikitaja hatua hiyo kuwa ni ukiukaji unaoweza kusababisha madhara yasiyoweza kurekebishwa kwa haki za wanafunzi.
Hata hivyo, licha ya hukumu hiyo, baadhi ya wakuu wa shule waliitwa kujibu mashtaka, lakini jaji aliyetoa hukumu aliondolewa kazini, na mrithi wake akafunga faili hilo kwa kisingizio cha ukosefu wa mamlaka, na kulipeleka katika ngazi ya juu zaidi ya kisheria. Hatua hii ilisababisha makumi ya wanafunzi kuendelea kunyimwa masomo na mchakato wa kisheria kusimama.
Profesa Kamel alifafanua kuwa tofauti kubwa si juu ya hijabu ya kawaida, bali juu ya niqab (vazi la kufunika uso). Hata hivyo, alisisitiza kuwa serikali ya Ethiopia imedhamiria kuhakikisha haki za Waislamu katika elimu na imani, na ushiriki wao katika elimu ya kitaifa ni kipaumbele.
Maandamano ya wananchi na shinikizo la utekelezaji
Mnamo Januari 21, 2025, maelfu ya watu waliandamana mjini Mekelle, kwa mwito wa Baraza Kuu la Masuala ya Kiislamu, wakidai utekelezaji wa hukumu na kurejea kwa wanafunzi darasani. Wanafunzi hawa walikuwa wamekosa fursa ya kushiriki mitihani ya kitaifa na ya kikanda kutokana na marufuku hiyo.
Wengi walihusisha tukio hilo na maamuzi binafsi ya baadhi ya watumishi wa Wizara ya Elimu, lakini kesi hii ilizua mjadala mpana kuhusu hali ya uhuru wa kidini nchini Ethiopia.
Mwandishi wa habari Ali Hashim alieleza kuwa hukumu ya Mahakama ya Tigray ilikuwa ushindi mkubwa siyo tu kwa wasichana, bali pia kwa mfumo wa shirikisho na jamii ya Tigray. Aliongeza kuwa uamuzi huo ulikuwa ushindi wa kikatiba na wa jamii ya Kiislamu, na ni ishara ya maendeleo chanya katika uhuru wa kidini na kitamaduni nchini Ethiopia.
Uthibitisho wa haki ya kuvaa hijabu na Mahakama Kuu
Chini ya shinikizo la wananchi na mwendelezo wa maandamano, Mahakama Kuu ya Tigray ilirudia kuangalia kesi hiyo na kutangaza kuwa hakuna kipengele chochote katika Katiba ya Ethiopia kinachopiga marufuku kuvaa hijabu. Mahakama ilisisitiza kuwa hatua zilizochukuliwa dhidi ya wanafunzi hazikuwa na msingi wowote wa kisheria.
Kwa mujibu wa hukumu hiyo, haki ya wanafunzi kuendelea na masomo wakiwa na hijabu imethibitishwa kwa mujibu wa uhuru wa kidini na wa mavazi, unaohakikishwa na Katiba ya Ethiopia.
Baraza Kuu la Masuala ya Kiislamu Ethiopia lilikaribisha hukumu hiyo na kulieleza kama ushindi wa kisheria kwa Waislamu, hasa kutokana na athari za kisaikolojia na kijamii zilizotokana na kunyimwa masomo, ambazo zimeathiri wanafunzi na familia zao na kuwachelewesha mwaka mzima wa masomo.
Axum: Kati ya urithi wa kuishi kwa pamoja na changamoto za kidini
Mji wa Axum umekuwa kitovu cha kiroho cha Kanisa la Orthodox la Ethiopia tangu karne ya 4 BK, baada ya mfalme Ezana kuingia Ukristo. Hata hivyo, pia ni nembo ya uvumilivu wa kidini, kwani Waislamu wa mwanzo katika karne ya 7 BK walikimbilia Axum wakikimbia mateso ya Makka na kupata hifadhi chini ya mfalme Najashi.
Licha ya urithi huo wa kihistoria, Axum katika miaka ya karibuni umeshuhudia migongano ya kidini, hasa kuhusu suala la hijabu shuleni au ujenzi wa misikiti karibu na maeneo ya Kikristo, hali ambayo mara nyingine imekuwa ikitumiwa kuchochea tofauti.
Ali Hashim aliambia Al Jazeera Net kuwa uongozi wa Waziri Mkuu Abiy Ahmed umeleta mabadiliko chanya katika haki za kidini na kikabila, na uzoefu wa Waislamu leo ni matokeo ya siasa mpya zinazoelekea katika usawa wa uraia na uwazi.
Je, hukumu ya mahakama ni suluhisho la kudumu?
Leo, mji wa Axum unajikuta kati ya urithi wa kuishi pamoja na kumbukumbu za migongano. Unahitaji kufufua roho ya Najashi — pale ambapo dini ilikuwa chombo cha mshikamano na siyo nyenzo ya mgawanyiko.
Hukumu ya Mahakama Kuu ya Tigray ni hatua muhimu kuelekea kuthibitisha usawa wa uraia na kuheshimu uhuru wa imani katika nchi ambayo imekuwa ikijitahidi kudumisha usawa kati ya vipengele vyake vya kidini na kitamaduni.
Lakini swali linasalia: Je, Tigray itaweza kugeuza hukumu hii kuwa hatua endelevu katika safari ya uhuru wa kidini?
Your Comment