Tuzo ya Kitabu cha Mwaka ya Hawza inapaswa kutoka katika hali ya uzembe na kupata hadhi ya kimataifa ya marejeo

Kwa mujibu wa Shirika la Habari la Kimataifa la Ahlul-Bayt (a.s) -ABNA- kongamano la ishirini na saba la Kitabu cha Mwaka cha Hawza na tamasha la tisa la makala za kielimu za Hawza, lilifanyika leo kabla ya adhuhuri kwa kuhudhuriwa na idadi kubwa ya walimu mashuhuri, wanazuoni, watafiti na wanafunzi wa dini katika ukumbi wa mikutano wa Madrasa ya Kiilimu ya Madreseh Emam Musa Kazem mjini Qom.

Alireza Arafi, Mkurugenzi wa Hawza za kielimu nchini, katika hafla hiyo pamoja na kubainisha vipengele vya haiba ya Shahidi Muhammad Baqir al-Sadr kama mmoja wa nguzo zenye athari kubwa katika fikra za Kiislamu, alizungumzia umuhimu wa mageuzi katika michakato ya utafiti wa Hawza na akazindua mkusanyiko wa hatua mpya za kimuundo na kimaudhui kwa ajili ya kujibu mahitaji ya ulimwengu wa kisasa.

Kumuenzi Shahidi Sadr; alama ya muunganiko wa nadharia na vitendo

Ayatullah Arafi katika hotuba yake, pamoja na kuuenzi mwezi wa Shaaban na Siku za Mwenyezi Mungu za Kumi la Mapinduzi, aliwashukuru waandaaji, majaji na watafiti waliohudhuria kongamano hilo, kisha akachambua kwa kina haiba ya Shahidi Ayatullah Sayyid Muhammad Baqir Sadr.

Mkurugenzi wa Hawza alisema kuwa Shahidi Sadr alipouawa kishahidi alikuwa na umri wa chini ya miaka 50, na akaongeza: ukuu na ubunifu wake wa kielimu ni mkubwa kiasi kwamba leo katika kila darsa ya fiqhi, usul, tafsiri, kalamu na hata mantiki tunapohudhuria, jina lake tukufu hung’ara pamoja na maoni yake mapya na ya ubunifu. Katika muongo wa tatu wa maisha yake aliandika kazi kama Falsafatuna na Iqtisaduna ambazo zilibadilisha mizani ya fikra za ulimwengu wa Kiislamu.

Akikadiria nafasi yake ya juu alisema: kama tungetaka kuwahesabu watu kumi katika miaka mia iliyopita kama vilele vyenye athari katika fikra za Kiislamu, basi baada ya Imam marehemu mtukufu na Muhammad Husayn Tabataba'i ambao walikuwa waanzilishi wa fikra zetu za kisasa, ni lazima tumtaje Shahidi Sadr kama jua linalong’aa na nyota yenye mwanga mkali.

Sifa saba bainifu za mbinu ya kielimu ya Shahidi Sadr

Ayatullah Arafi kwa ajili ya kuiga mfano kwa kizazi cha vijana wa Hawza, alieleza vipengele vya mbinu ya kielimu ya mwanazuoni huyo mashuhuri na akataja sifa saba za kipekee:

1. Kutambua kwa kina fikra pinzani: Hakuwahi kukabiliana juu juu na mikondo ya fikra pinzani bali alizifahamu kwa kina misingi yao ya kifalsafa na kielimu.

2. Ufafanuzi sahihi na wa haki: Katika kazi kama Iqtisaduna aliwasilisha picha sahihi na kamili ya mifumo pinzani kama ujamaa na ubepari.

3. Ukosoaji sahihi na jibu thabiti: Baada ya utambuzi na ufafanuzi, alitoa majibu yenye nguvu na thabiti yaliyovunja mawimbi ya fikra dhidi ya Uislamu.

4. Kuwasilisha nadharia bunifu: Mtazamo wake haukuwa wa kujihami tu; aliwasilisha kwa mtazamo wa kimfumo fikra za Kiislamu zilizo imara mbele ya mpinzani.

5. Ujuzi wa mijadala ya vyuo vikuu na kimataifa: Alikuwa anafahamu fasihi na mijadala inayotawala katika masuala ya kielimu duniani.

6. Mbinu ya kina na ya ijtihadi: Alikuwa miongoni mwa waliotangulia katika ijtihadi na uchambuzi wa kina.

7. Uwezo wa mazungumzo na uandishi: Nguvu ya ushawishi wa maneno na maandishi yake ilikuwa sababu ya mwisho ya athari yake katika mizani ya fikra.

Ubunifu nne wa msingi uliopanua mipaka ya elimu za Kiislamu

Mkurugenzi wa Hawza hakuyachukulia mageuzi ya Shahidi Sadr kuwa ni majibu tu ya mashaka, bali alitaja mafanikio manne ya msingi yaliyozaa mageuzi ya baadaye:

1. Mbinu mpya katika falsafa (Falsafatuna): Kuwasilisha mbinu mpya na safi katika falsafa ya Kiislamu na kuimarisha jalada la kifalsafa na la kalamu la Shia.

2. Kujenga mfumo katika uchumi wa Kiislamu (Iqtisaduna): Kufundisha namna ya kujenga mifumo ya kifiqhi na ya kimuundo katika Hawza.

3. Kuasisi mantiki ya istikra (Al-Usus al-Mantiqiyyah lil-Istiqra): Kuwasilisha maelezo mapya ya mbinu ya istikra kwa ufafanuzi wa kina uliogusa hata taaluma ya hesabu za uwezekano.

4. Tafsiri mpya ya Qur’ani (Muhadarat Qur’aniyyah): Kuwasilisha mitazamo bunifu katika uwanja wa tafsiri na elimu za Qur’ani.

Katika sehemu ya kihisia ya hotuba yake, Ayatullah Arafi aligusia msimamo wa kihistoria wa shahidi huyo mbele ya utawala wa Baath na kuongeza kuwa Saddam Hussein alimpelekea ujumbe akisema kuwa akiacha kumuunga mkono Imam na Mapinduzi ya Kiislamu atabaki kuwa “Sayyid al-Iraq”, lakini Shahidi Sadr alijibu: “Inni musta‘iddun lil-i‘dam” (Niko tayari kunyongwa) na akaenda kwa fahari kuelekea shahada.

Kumuenzi kielimu Ayatullah Fayazi

Katika sehemu nyingine ya kongamano hilo, kulifanyika hafla ya kumuenzi kielimu Ayatullah Gholamreza Fayazi, miongoni mwa walimu mashuhuri wa falsafa na irfani ya Kiislamu.

Ayatullah Arafi alisema: Ayatullah Fayazi ametumia zaidi ya nusu karne ya maisha yake katika njia ya maarifa ya Kiislamu na amekuwa chanzo cha kheri na baraka nyingi katika Hawza.

Kitabu cha Mwaka cha Hawza; kioo kinachopaswa kuwa kamili

Mkurugenzi wa Hawza aliendelea kutathmini hali ya sasa ya utafiti na nafasi ya Kitabu cha Mwaka cha Hawza na kwa uwazi akazungumzia umuhimu wa mageuzi katika uwanja huu.

Alisema: Kitabu cha Mwaka cha Hawza ambacho kilianzishwa na wakubwa wetu ni kioo cha tafiti za Hawza, lakini si kioo kamili. Tuna tafiti nyingi katika darsa za kharij na mijadala ya kina ambayo bado haijaakisiwa ipasavyo.

Alisisitiza umuhimu wa kuondoka katika hali ya sasa na kusema: Ni lazima tuondoke kutoka katika hali ya uzembe kwenda katika hali ya uhai na harakati. Kitabu cha Mwaka cha Hawza kinapaswa kuwa marejeo ya kidini katika ngazi ya kitaifa na kimataifa na kuchukua nafasi ya uongozi wa elimu na fikra. Katika kioo hiki ni lazima tuone nguvu pamoja na mapungufu na udhaifu mwingi na kujitahidi kuyafidia.

Mageuzi 8 mapya katika Hawza

Ayatullah Arafi katika sehemu ya mwisho ya hotuba yake alitangaza mkusanyiko wa hatua na mageuzi mapya yanayofuatiliwa kwa usimamizi wa Baraza Kuu na kwa ushiriki wa wakubwa wa Hawza:

1. Kupanua fiqhi ya kisasa kama kipaumbele kikuu cha utafiti na elimu.

2. Kuanzisha kamati za uongozi wa elimu katika nyanja muhimu kama fiqhi ya kisasa, mifumo ya kijamii, fikra za hikma na fasihi ya Kifarsi na Kiarabu.

3. Kuanzisha darsa za utafiti na za juu katika nyanja sita zilizoidhinishwa kwa ajili ya kulea watafiti wa daraja la juu.

4. Kuandaa duru ya pili na ya kina zaidi ya darsa za kharij kwa ajili ya kuimarisha viwango vya juu vya ijtihadi.

5. Kuirasimisha matini na darsa zenye historia ndefu zilizokuwa zikifundishwa bila mfumo rasmi.

6. Kuzalisha matukio makubwa ya kielimu; matokeo ya miradi mikubwa yatachapishwa katika juzuu 30 hadi 40 zenye thamani.

7. Kupanua na kuimarisha taaluma na darsa za kharij katika mikoa na maeneo mbalimbali.

8. Kuanzisha mfumo wa watafiti kwa ajili ya kupanga viwango vya watafiti na kuelekeza tafiti kulingana na mahitaji halisi.

Msisitizo maalum juu ya kuingia katika uwanja wa Akili Bandia

Mwisho, Ayatullah Arafi aligusia mabadiliko ya kasi ya teknolojia duniani na kusisitiza kuwa kuzingatia zaidi sayansi ya akili bandia na kuunganisha kwa kina na kwa mtazamo wa ijtihadi na elimu za Kiislamu ni miongoni mwa mahitaji yasiyoepukika ya kesho ya Hawza, na lazima liwekwe kama kipaumbele maalum katika vituo vya utafiti na elimu.

Kongamano hili lilihitimishwa kwa kuwapongeza washindi wa Kitabu cha Mwaka na makala bora, pamoja na kumuenzi kwa namna ya pekee Ayatullah Fayazi.