Kwa mujibu wa Shirika la Habari la Kimataifa la Ahlul-Bayt (a.s) -ABNA- Hotuba ya hivi karibuni ya kiongozi wa mapinduzi ya Kiislamu katika vyombo vya habari na mikutano ya kisiasa duniani inaendelea kuleta majibu na uchambuzi baada ya siku mbili. Wataalamu wa habari wa Kiarabu na Magharibi wanaona hotuba hiyo kuwa na vipengele vya kimkakati vinavyolenga moja kwa moja Marekani na washirika wake. Kuvunja fahari ya Marekani yenye kiburi na kwamba mhalifu atalipa gharama kubwa kwa uvamizi wake, ilikuwa ni ujumbe muhimu wa hotuba hiyo kwa Marekani.
Katika muktadha huu, “Abdelqawi Al-Sebai,” mwandishi wa Yemeni, ameandika katika Al-Masirah kuwa: Katika kipindi nyeti cha siasa, ambapo maneno ya vitisho vikali yanakutana na hesabu changamano za nguvu, Ayatollah Sayyid Ali Khamenei, Kiongozi wa Mapinduzi ya Kiislamu ya Iran, aliamua kuonyesha mwelekeo mpya wa kijiopolitiki kwa dunia na kuongeza kiwango cha hotuba hadi kiwango kisichokuwa na kifani.
Hotuba hiyo, kwa maneno na wakati uliyochaguliwa kwa uangalifu, ilikuwa na kipengele cha kimkakati kilicholenga moja kwa moja Ikulu ya White House na kutoa ujumbe kwamba Iran haichukui ujumbe wa Marekani kwa mtazamo wa diplomasia ya kawaida, bali kama jaribio la kuilazimisha Tehran na kuvunja usawa uliodumishwa na Tehran kwa miongo kadhaa.
Uchunguzi wa kina wa hotuba hiyo Jumatatu iliyopita unaonyesha mabadiliko makubwa katika usimamizi wa mzozo na migogoro. Kesi ya nyuklia, ambayo kwa muda mrefu ilichukuliwa kama suala la kiufundi au kiteknolojia, katika hotuba hii imeonekana kama mapambano ya uhuru wa kitaifa na udhibiti kamili, ambayo ni zaidi ya masharti ya ufafanuzi wa enrichment na mifumo ya ukaguzi wa kimataifa, ikifikia kiini cha haki ya Iran kuwa na maamuzi ya kimkakati bila kuingiliwa na presha za kimataifa au za kifahari.
Kuongezeka kwa mvutano kutoka Iran ni jibu la moja kwa moja kwa matamshi ya mara kwa mara ya Washington, hasa kauli zisizo na mantiki za Trump ambazo zilitaka mazungumzo mapya chini ya masharti magumu na ya kipengele kidogo.
Hata hivyo, Ayatollah Khamenei, kwa uchambuzi wake wa siasa za Marekani, aliona maombi hayo si kama “mpango wa mazungumzo,” bali kama jaribio la kuilazimisha Iran chini ya masharti yanayoathiri kuwepo kwa serikali, na kuyatenga kuwa hayana nguvu. Kipengele cha msingi cha hotuba kipo hapa: kukataa kabisa mazungumzo ambayo matokeo yake yangeamuliwa mapema ndani ya vyumba vya Washington.
Kwa mtazamo wa Iran, wakati nchi inapoombwa kukaa mezani kwa masharti ya kwanza kuwasilisha nguvu zake, hiyo si mazungumzo, bali ni ulazaji na kukubali kwa siri. Kutoka kwa mtazamo huu, kiongozi wa mapinduzi anasisitiza kuwa tofauti na Magharibi si tofauti ya kiufundi kuhusu centrifuge, bali ni mapambano ya kimsingi kati ya mapenzi ya uhuru wa kitaifa na mapenzi ya uongozi wa dunia.
Kwa Tehran, suala ni udhibiti usio na mgawanyiko na usioweza kujadiliwa, na kutoa punguzo kwa kesi ya nyuklia chini ya presha kunamaanisha kutoa punguzo ambalo litaangamiza misingi ya Jamhuri ya Kiislamu kama serikali huru.
Wakati wa changamoto kubwa, Ayatollah Khamenei aligeukia kutoka ulinzi wa kisiasa hadi kuonyesha ulinzi wa moja kwa moja wa kijeshi na kuingiza shinikizo la kisaikolojia kwa nadharia ya “ubora kamili.” Wakati Trump alidai kuwa ana jeshi kubwa zaidi duniani, jibu la Iran lilikumbusha ukweli wa kihistoria na kimkakati: Ujumuishi wa jeshi si uhakika wa kutokushindwa. “Majeshi yenye nguvu zaidi yanaweza kupokea kipigo cha kuharibu kinachoweza kuzuia kuamka.” Na silaha zinazoweza kutuma meli za ndege chini ya baharini ni hatari zaidi kuliko meli ya ndege yenyewe katika usawa wa vita wa kisasa.
Ujumbe huu ulikuwa na vipengele viwili hatari: Kwanza, kuvunja heshima ya nguvu za kijeshi za Marekani kwa kuonyesha kuwa faida za namba na teknolojia hazizuizi uharibifu mkubwa ambao Marekani haiwezi kustahimili, na pili, onyo wazi kuhusu kushambulia maslahi ya kimsingi au baharini; ikimaanisha kuwa mpambano wowote wa upande mmoja hautakuwa rahisi, bali pia utakuwa gharama kubwa kwa mvamizi.
Zaidi ya hayo, kusisitiza ukweli kwamba Jamhuri ya Kiislamu si serikali dhaifu inayoweza kuangushwa na vitisho, kunadhihirisha kiwango cha juu cha kujiamini katika uwezo wa ulinzi na mshikamano wa ndani, ambapo vitisho vya kigeni vinachukuliwa kama motisha ya kuimarisha utambulisho wa kitaifa na umoja.
Kimaandalizi kisiasa, hotuba ya kiongozi wa mapinduzi ilikuwa tangazo rasmi la kushindwa kwa sera ya shinikizo la juu kabisa; badala ya vizuizi na vitisho kusababisha Iran kujiondoa, inaonekana kuwa maneno yenye vitisho yametuma ishara kwa Tehran kuongeza kiwango cha majibu ya kimkakati.
Uchambuzi unaonyesha kuwa ongezeko la kiwango cha maneno si tangazo la vita wazi, bali mbinu ya kuweka kanuni za migogoro katika mazungumzo yoyote ya baadaye. Tehran, kwa msimamo huu, inatuma ujumbe kwa marafiki na maadui kwamba pendekezo lililotolewa katika mazungumzo ya awali “ndilo la mwisho kupewa,” na baada yake hakuna punguzo, bali kushikamana na haki bila kutoa mapunguzo.
Ayatollah Khamenei, kwa mbinu hii, anaweka mstari wa mstari nyekundu kwa nguvu na udhibiti; hakuna mazungumzo yatakayokubaliana na amri ya nje, hakuna kuingiliwa kwa uhuru wa taifa, na jitihada yoyote ya kuvunja mapenzi ya Iran itapokelewa na jibu litakalobadilisha hesabu za kanda nzima.
Kwa hivyo, hotuba za kiongozi wa mapinduzi wa Iran bado ni mwongozo wa kisiasa unaoonyesha kuwa nguvu si tu katika bunduki, bali katika uwezo wa kusema “hapana” kwa wale wanaoaminiwa kuwa ni nguvu kubwa duniani, huku ikiwa tayari kukabiliana na matokeo yake.
Hii inaacha maswali makubwa kuhusu mustakabali wa kanda katika siku za karibuni. Je, Washington itaelewa ujumbe huu na kubadilisha lugha yake ya amri, au tunaelekea mgongano wa mapenzi utakaokuwa na matokeo yasiyofaa kwa Marekani na washirika wake?
Your Comment