Vipi tunaweza kujiona ni wenye thamani?

Shirika la Habari la Kimataifa la Ahlul-Bayt (as) -ABNA-: “Heshima ya Nafsi” katika Mafundisho ya Kiislamu imeelezewa kama mojawapo ya vipengele muhimu vya ukuaji wa kibinafsi na kijamii. Dhana hii ina tofauti kuu na kiburi, ambacho ni aina ya kujiona mwenyewe juu ya wengine. Uislamu unawaita wanadamu kutambua thamani halisi ya nafsi yao na unaeleza njia za kuimarisha heshima ya nafsi, ambazo zinaweza kutazamwa kwa kuzingatia rasilimali za Shi’a.

Heshima ya Nafsi katika Aya na Hadithi

Katika Qur’ani Tukufu na riwaya za Ahlul-Bayt (a.s.), heshima ya nafsi imeelezwa kama moja ya sifa za kupendeza kwa mwanadamu. Mwenyezi Mungu anasema: “Na heshima ipo kwa Mwenyezi Mungu, kwa Mtume wake, na kwa waumini.”
(Al-Munafiqun: 8)

Aya hii inaonyesha kuwa heshima halisi inatokana na Mwenyezi Mungu na imani kwa Yeye.

Imam Ali (a.s.) katika Nahjul-Balaghah amesema: “Yeye ambaye nafsi yake ina thamani, tamaa zake za kidunia hudharau kwake.” (Hikma 449)

Kauli hii inaonyesha umuhimu wa kutambua thamani halisi ya mwanadamu na kuepuka mambo yasiyo ya kudumu.

Pia, riwaya nyingi za Ahlul-Bayt (a.s.) zinawaita wanadamu kuhifadhi heshima na heshima ya nafsi. Imam Sadiq (a.s.) amesema: “Ukimuona mtu akidhihirisha heshima yake chini, fahamu kuwa hana heshima.” (Bihar al-Anwar, Juz 75, uk. 257)

Tofauti kati ya Heshima ya Nafsi na Kiburi Katika Mtazamo wa Kiislamu

Moja ya mambo muhimu katika kuimarisha heshima ya nafsi ni kutambua tofauti yake na kiburi.

1- Kiburi ni hali ambapo mtu hujiona juu ya wengine na kujiamini kupita kiasi.

2- Heshima ya nafsi ni hali ambapo mtu anafahamu thamani yake halisi na kuiheshimu.

Imam Ali (a.s.) amesema: “Kiburi ni umaskini.” (Ghurar al-Hikam, Hadithi 454)

Hii inaonyesha kuwa kiburi hakiongezhi ukuaji wa mtu, bali humkimbiza mbali na njia sahihi.

Heshima ya nafsi inamfanya mtu afahamu haki zake na kuzuia kudhalilishwa na wengine. Katika riwaya, Imam Hussein (a.s.) amesema: “Heshima haipatikani ila kwa unyenyekevu mbele ya Mwenyezi Mungu.” (Tuhaf al-Uqul, uk. 246)

Kauli hii inaonyesha uhusiano wa moja kwa moja kati ya heshima ya nafsi na ibada kwa Mwenyezi Mungu.

Njia za Kuimarisha Heshima ya Nafsi Kulingana na Mafundisho ya Kiislamu

1. Kutambua thamani halisi ya mwanadamu
   Qur’ani inasema: “Hakika tumeheshimu wanaadamu.” (Al-Isra: 70)

   Kutambua heshima hii ya asili kunasaidia kuimarisha heshima ya nafsi.

2. Kuhusiana na Mwenyezi Mungu
   Imam Ali (a.s.) amesema: “Yeye ambaye amegusa Mwenyezi Mungu, Mwenyezi Mungu atamsaidia.” (Nahjul-Balaghah, Khutuba 221)

   Kuamini na kutegemea Mwenyezi Mungu huongeza kujiamini na utulivu wa ndani, misingi ya heshima ya nafsi.

3. Kuhifadhi heshima ya kibinadamu
   Imam Sadiq (a.s.) amesisitiza: mtu asijaribu kudhalilisha nafsi yake na ahifadhi heshima yake. (Usuli al-Kafi, Juz 2, uk. 365)

4. Unyenyekevu na unyenyekevu
   Unyenyekevu ni sifa inayochangia ukuaji wa kiroho pamoja na heshima ya nafsi. Imam Ali (a.s.) amesema: “Unyenyekevu ni mapambo ya heshima.” (Ghurar al-Hikam, Hadithi 237).